پزشکی مهر ۹۱ دانشگاه علوم پزشکي همدان

بسم الله الرحمن الرحیم

تا گفته می شود نمار خیلی ها فکر می کنند نماز خوب یعنی نمازی که از اول تا آخر اشک بریزی ،از اول تا آخر نماز از خوف خدا بلرزی و بترسی،تا می گویی نماز خوب خیلی ها فکر می کنند،یعنی یک نمازی که درش انسان مستقیما با خدا صحبت می کند،خدا را می بیند،سلام به خدا و اولیای خدا می دهد و جوابشان را می شنود...

وای که چه عبادت پر آب و رنگی و پر رونقی...

نه خیر...نماز اصلا همچین حرف هایی را ندارد.اجازه دهید نماز خوب را در کلاس اول برای شما ترجمه کنم.

عبارت "إنَّ الصّلاة تنهی عَن الفحشاء و المنکر"نماز انسان را از فحشا و منکر باز می د ارد.

به رسول خدا(ص)گفتند: آقاجان ،آن جوانی که پشت سر شما نماز می خواند،چشم چرانی هم می کند،(بعضی از گناهان از این قبیل هم دارد)،نصیحتش کنید او که نماز پشت سر شما می خواند ،آن عیبش را هم کنار بگذارد.رسول گرامی اسلام جواب دادند:گفتید پشت سر من نماز می خواند؟گفتند بله.حضرت فرمودند:نماز درستش می کند.

نماز او را درست می کند ،او آن عیب را کنار می گذارد.نماز اگر بهش پرداخته بشود ،این قدر برکت دارد.شما هر جا در زندگیتان نقصی دیدید:نقص مادی و معنوی،نقض روحی و  جسمی.اولین کاری که می کنید نماز را یک بررسی بکنید.شاید در نماز کم می گذارید.

مومن مریض می شود،مومن گرفتار می شود،مومن تصادف می کند،مومن با مشکلات در گیر می شود.اما اگر احساس کردی این مشکلات زیادی است،این مشکلات نباید این طور اذیتت بکند،بدان نماز را کم گذاشتی.نماز را درستش کن،اگر آن ها کم نشدند.مومن دچار هوس گناه می شود،مومن دچار مکائد ابلیس رجیم می شود،مومن دچار وسوسه های شیطان می شود،مومن دچار خطا می شود،اما اگر دیدید این خطا کاری ها دارد تو را از گردونه خارج می کند،حالت دارد بد می شود،دیگر با خدا ارتباط نداری،اولین کاری که می کنی نمازت را درست کن.بگو مگر من بد نماز می خوانم؟دیدید بعضی ها گرفتار می شوند می گویند خدایا مگر من چی کار کردم اینقدر باید بدبختی بکشم؟این ها باید درست حرف بزنند.باید بگویند :خدایا مگر من بد نماز می خونم که این قدر گرفتار میشوم؟اول به نمازت برس.

مشکلات روانی ،افسردگی،عصبی مزاج بودن و بسیاری از این بیماری های روحی و روانی را اگر پیدا کردی ،شما اول نمازت را یک بررسی بکن ببینید این نماز رو باید چیکار بکنی؟

امام صادق (ع) فرمودند بهترین تعقیبات بعد از هر نمازی این است که آدم بنشیند فکر بکند .

این فکر ثوابش از ذکر بیشتر است.اکثر عبادت حضرت ابوذر فکر کردن بود.

در روایت دیگری امام صادق (ص)می فرمایند:مومن با فکر کردن به محبت خدا می رسد و مراتب بعدی را طی خواهد کرد.

هرچی بی نماز در عالم هست تقصیر نماز خوان ها است.این که بی نماز ها نماز نمی خوانند برای این که به ما نگاه می کنند.می گویند تو مثلا نماز خواندی ،چی کار کردی؟چه فایده ای برایت داشته؟از مناجات با خدا صورتت گل انداخته؟که بگویی چه کیفی کردی که دیگری هم بیاید.بعد می بینند کسی نماز نمی خواند کیف می کند و برای ما که نماز می خوانیم تاسف هم می خورد!!می گوید :نگاه کن!چه خودش را گرفتار کرده.ببین این هم جزو نماز خوان ها است

 در حالی که ما را ببیند باید احساس حقارت بکند.اخلاقت،رفتارت.نماز کجای وجود تو را آباد کرده که بقیه جذب بشوند.اصلا شیوه تبلیغ انبیا الهی این بوده:انبیاء الهی و اولیا همیشه سه چهار نفر را پیدا می کردند و با آن ها حرف می زدند.اگر این ها درست می شدند ،مردم عالم را درست می کردند.اگر این ها درست نشدند این پیامبر خدا چی بگوید؟

اگر حرف شما درست بود ،این آدم ها چی می گویند؟این ها که حرف شما را گوش کردند،این ها که به جایی نرسیدند.

یک قاعده طلایی یادتان باشد:"تا خوب ها خوب تر نشوند،بد ها خوب نمی شوند."

چی کار کنیم همه نماز خوان بشوند؟

آن هایی که نماز خوان هستند ،یک کاری کنند بهتر نماز بخوانند.به همین سادگی...

آن وقت می آیند بهت می گویند تو چرا این قدر با نشاط هستی؟تو چرا این قدر همیشه سر حال هستی؟تو چرا کینه به دلت نمی آید؟تو چرا عصبانی نمی شوی؟تو چرا حسرت زده نمی شوی؟

تا می آییم خراب شویم الله اکبر را که می گوید،سر نماز که می رویم، موتور روح شما با نماز تنظیم می شود.

آقای بو علی سینا وقتی می دید یک مسئله ای را نمی تواند حل بکند می رفت مسجدی پیدا می کرد و نماز می خواند.بر می گشت مسئله را حل می کرد.ذهن وقتی نتوانست خوب کار بکند حتما نمازش ایراد دارد.نماز خونش کم شده.باید برود چند واحد نماز به روح خودش تزریق بکند،تعادل پیدا بکند.

نماز برای آخرت آدم نیست.نماز برای آباد کردن دنیای آدم است.

شما اگر بنا باشد برای خدای آخرت و غیب و ...عبادت کنی ،اول باید آدم معمولی متعادل باشی که عبادت و بندگی کنی یا نه؟

آدم بخواهد درست عبادت بکند به خدا برسد،اول باید درست زندگی کند.بخواهی درست زندگی کنی،اول باید نماز بخوانی.

تا کسی از زندگی خودش لذت نبرد با خدا رفیق نمی شود.آدم دمغ و بد اخلاق که به سمت خدا نمی رود!او همیشه با خودش و دیگران در گیراست.اول باید آدم درست زندگی کند.برای اینکه درست زندگی کنی ،اول باید نماز بخوانی.

 

اگر دو رکعت نماز کسی قبول شود بهشت بر او واجب می شود.

وقتی که امام (ره)را از قم به تهران تبعید کردند،امام به ماموران فرمودند:بایستید نماز صبح را بخوانم،اما به ایشان اجازه ندادند.

امام فرمودند صبر کنید وضو بگیرم،نماز را در ماشین می خوانم اما باز نپذیرفتند.امام فرمودند حداقل صبر کنید تیمم بکنم،ولی نپذیرفتند.در نهایت امام فرمودند درب ماشین را باز کنید تا دست به خاک بزنم و در ماشین تیمم کنم و نمازم را بخوانم. ناچار ایستادند و امام در مسیر قم به تهران پشت به قبله نماز صبح را خواندند.

امام دلیل پافشاری خود را برای خواندن نماز این گونه بیان کردند:شاید آن دو رکعت نمازی که خداوند می خواهد از بنده ی خود روح الله قبول کند و بخاطر آن گناهانش را ببخشد واو رامقبول درگاه خودش قرار بدهد همان دو رکعت نماز باشد.

درست است که این گونه نماز به دل انسان نمی چسبد ولی انسان می تواند با شرمندگی به خدا بگوید که خدایا می دانم این نماز ،نماز نبود ولی خودت قبول کن.

هر کس که نزد حضرت آیت الله بحجت می رفت و از ایشان نصیحت می خواست ایشان معمولا این پاسخ را می دادند:بروید و نمازتان را درست کنید  تا همه اوضاع زندگی تان درست شود.و همچنین ایشان این مطلب را از آیت الله قاضی نقل می کنند:"مرحوم قاضی همیشه می فرمودند هر کسی نمازش را درست کرد و در مقامات معنوی به جایی نرسید آب دهان به صورت من پرت کند."

چطور باید یک نماز خوب خواند؟

نماز عبادتی نیست که حتما لازم باشد آن را با حال و اشک و یا با سوز عشق بخوانید؛

امیر المومنین علی (ع) فرمودند:"إنَّ للقلوب إقبالاَ وَ إدبارا"یعنی این که برای دل های ما آدم ها اقبال و ادبار هست.بعضی اوقات حال عبادت دارد و بعضی اوقات ندارد.عبادتی که روزی پنج بار انسان آن را باید به جا آورد به هیچ وجه لازمه اش این نیست که حتما سر نماز باید گریه کرد.اگر بنا بود   که هر وقت نماز می خوانید باید گریه کنید ،خداوند می فرمود هر موقع حال داشتی نماز بخوان.ولی اتفاقا خداوند متعال دستور نماز طوری صادر کرده که این نماز حال انسان را بگیرد!

چکار کنیم که از نماز خواندن لذت ببریم؟

اگر نماز را به خاطر لذت بخوانیم پس کی آدم شویم؟خداوند نماز را به صورت عبادتی قرار داده که تو از آن لذت نبری چرا که در هنگام سختی ؛تلخی تکرار این امر مکرر  لذتش را از بین می برد و در واقع با این عبادت بدون لذت ،انسان می تواند رشد کند.

اگر ابتدای راه از نماز خواندن لذت ببرید، رشد پیدا نمی کنید.وقتی نماز خواندن موجبات رشد را فراهم می کند و چرک روح انسان را می گیرد که لبه زبر نماز ،روح انسان را بساید.

وقتی غرق استراحت و کار هستی و صدای اذان می شنوی و حالت گرفته می شود،بلند شو و نماز بخوان تا آدم بشوی!!کتک نماز را بخور!!خودت را با نماز بزن.اگر می خواهی با خودت مبارزه کنی سر نماز مبارزه کن.

وقتی کسی می تواند سر وقت نماز بخواند ولی سر وقت بلند نمی شود تا نمازش را بخواند در چنین صورتی این انسان دیگر قادر به کنترل نگاه وزبانش نیز نخواهد بود.

از امام رضا (ع) پرسیدند که چرا کسی که گناه می کند  و اعدامش می کنند،بخاطر گناهش کسی به او کافر نمی گوید ولی به کسی که نمازش را ترک می کند  به او کافر می گویند؟در علل الشرایع اینگونه پاسخ داده شده که چون انسانی که گناه کرده در واقع به روح خود فشار آورده  و باید اعدام شود.ولی کسی که نماز نخوانده فقط به خدا بی احترامی کرده و بی احترامی به خدا نوعی کفر محسوب می شود.

نماز برای چیست؟

نماز در وهله اول رعایت ادب است نه عشق بازی با خدا.نماز در مرحله اول سختی دادن به خود است نه  خوشی داشتن معنوی.خداوند متعال می دانست ما آدم ها عاشق او نیستیم.می دانست عارف به او نیستیم .می دانست با چهل سال عبادت کم کم شیرینی گفتگو با خدا را به دست می آوریم.ولی انسان می گوید وقتی نماز خوب می خوانم که شیرینی عبادت کردن را به دست بیاورم.انسان با این دیدگاه دنبال هوس رانی خود است و می خواهد همه زندگی اش پر از شیرینی باشد.

استاد دانشگاهی نقل می کند که بچه من نماز نمی خواند و در نماز کاهلی می کند.و ما هم در تربیت او کم کاری نکردیم.اکنون وظیفه ما چیست؟عرض کردم :نماز را چگونه به او یاد دادی؟گفت:گفتم که نماز عبادت است.نماز خواندن عشق بازی با خداست.مناجات با معبود و راز و نیاز با رب العالمین است.بچه رفته سر نماز ،می گوید راز کو؟نیاز کو؟عشق بازی کجا بود؟!الان وسط کار و درس، من حال عشق بازی ندارم!من اگر رازی داشته باشم همین طور به خدا می گویم.

پاسخ دادم:معرفی شما اشتباه بوده.چون او سراغ نماز می رود و لذت نمی برد!در نهایت خودش را شکست خورده در نماز می داند و دیگر سراغ نماز نمی رود.

نماز ابتدا عشق بازی نیست.نماز ابتدا مؤدب شدن  است. ادب رعایت کردن است.

موقع نماز سر خود را نخارانید؛مکروه است.حرکت اضافی مکروه است .بعضی وقت ها  شیطان اگر بتواند بر انسان تسلط پیدا  کند ،سر نماز است.همین که الله اکبر تکبیرة الاحرام را می گوید ،همه حرکات اضافی را سراغش می آورد تا انسان در برابر خدا  ذره ای بی ادبی انجام دهد.

ادب یعنی چه؟

سر نماز ایستادید،چشمهایتان را این طرف و آن طرف ندوزید.نماز مودبانه بخوان .نماز مودبانه نه حال میخواهد،نه عشق به خداوند متعال،فقط یک خورده معرفت میخواهد که الحمدا...دارید .در نماز زمانی که ایستادید چشمها باید به مُهر (محل سجده)باشد،ولی در رکوع اگر به مهر نگاه کنید، پلکت بالا می آید؛واین بی ادبی به خداست؛پس نباید اینقدر چشم را بالا برد.نگاه را باید به پایین پاها بدوزید.

ای رکوعت شاخه ی پر بار دل     ای تواضع از نگاه تو خجل                

بر دو کتفم داغ قربانی بزن    یا به سر تاج سلیمانی بزن

در تشهد نیز نباید نگاه به مهر باشد چون پلک بالا می آید! ادب رعایت کن!وقتی تشهد می روی باید به زانوها نگاه کنی.اگر در نماز صبح شک کردیم رکعت اول یا دوم است،نماز باطل است.

می پرسند چرا نماز را باید عربی خواند؟

چون خدا تعیین کرده است.

از امام رضا علیه السلام پرسیدند وضو برای چیست ؟اگربدن واعضای وضو هم تمیز باشد چرا دوباره باید وضو گرفت؟ فرمودند:خداوند وضو را امر کردند تا ببیند چه کسی حرفش را گوش میدهد.

نماز ،ادب را رعایت کردن است.پس اذان را که گفتند کار را رها کن.

قدم اول برای نماز خوب این است که که نگاه خود را به نماز درست کنیم.

یکی می گفت: حاج آقا شما قبلا خیلی از عشق به خدا حرف  می زدید،روشتان را عوض کردید؟گفتم اینقدر از عشق به خدا حرف زدیم مردم لذت بردند,رفتند ولی رفتارشان تغییر نکرد.باید به اندازه ی نماز مایه بگذارید.

راجع به قرآن خواندن پرسیدند مودب بودن پیش خدا یعنی چه؟ فرمودند:قرائت درست قرآن.اصلا نماز یعنی قرآن خواندن و در اثر قرآن خواندن؛حضرت علی علیه السلام می فرمایند:" اما نیمه شب می ایستند قطعاتی از قرآن را تلاوت میکنند ؛چه تلاوت کردنی،دوای دردهایشان را از آیات قرآن می جویند،قلبشان را به آیات قرآن محزون میکنند واز آیاتی که در آن تخویف هست،می ترسند؛در تشویق های خدا طمع می کنند ودر اثرقرائت آیات قرآن از میانه تا می شوند ورکوع میکنند"

          بار سنگین نگاه آیه ها                 خم نموده قامت دلداده را

 و بعد دو تا سجده می کنند.نماز ذلیل شدن با خود در خانه خداوند متعال است.عشق بازی در خانه خدا برای ما زود است.

اگر نما ز را غلط بخوانیم ،نمازباطل می شود؟ یا اگر اشک نریزیم باطل میشود؟پس غلط نخواندن نماز اصل نماز است.

گفتند چطوری از نماز لذت ببریم؟گفتم توبنا نیست لذت ببری .بنا بر این است که توخوب نمازبخوانی،

 خدا باید لذت ببرد.

یکی از بزرگان می فرماید :" من درجوانی از آیت الله بهجت پرسیدم برای اینکه آدم شویم و به همه جا برسیم چکار باید بکنیم؟ایشان فرمودند:نماز اول وقت بخوانید.با خود فکر کردم که ما این را خودمان هم می دانستیم.سال بعد که باز قرار بود خدمت ایشان برسیم با خود گفتم دوباره سوالم را می پرسم تا راه حلی پیدا کنم.در محضر ایشان که بودیم قبل از اینکه من حرفی بزنم فرمودند:بعضی ها  ازمن می پرسند,چه کنیم که رشد کنیم؟من می گویم که نماز اول وقت بخوانید.دوباره سال بعد که می آیند باز همین سوال را می پرسند ومی گویند  حاج آقا ما را تحویل نمی گیرد!در حالی که حرف من را گوش نکردند وخواندن نماز اول وقت را رعایت نکردند. با خود که فکر کردم یادم آمد که گاهی نماز عصرهایم را سر وقت نمی خواندم."نماز عصر هایش را درست کرد،به همان جایی که می خواست،فوق تصورش بود رسید.

طرز وضو گرفتن ما باید محترمانه باشد.مثلا:هنگامی که بخواهیم جلو دید مهمان میوه بشوییم,آن را محترمانه می شوییم.جلو خدا هم که بخواهیم وضو بگیریم باید محترمانه وضو بگیریم.

مرحله اول نماز خوب خواندن رفتار مودبانه ما در نماز است.ما می خواهیم توجه به خدا پیدا کنیم که این توجه چیزی است که خدا باید از آسمان بالا به ما هدیه کند.

نماز یعنی رعایت ادب,چشم گفتن به خدا و اجرا کردن فرمان های خدا.

اگر سعی کنیم که ادب در نماز را رعایت کنیم یک عشق و معرفتی خداوند به ما هدیه میکند که نگو.

خواستی صورت به خاکم بنگری             بهر مویت در هلاکم بنگری

حا ببین افتاده ام از پا برت

نشان بده سر نماز از خدا حساب می بری.

به عشق می خواهی برسی باید از ادب شروع کنی.

برای شروع یک نماز خوب باید ادب در نماز خواندن را رعایت کنیم.